Het Paleis op de Dam in Amsterdam en de Nieuwe Kerk in Haarlem zou je niet zo snel aan elkaar linken, maar ze zijn wel door dezelfde man gebouwd: Jacob van Campen (1596-1657). Ook het Mauritshuis in Den Haag is van zijn hand. Jan Niessen uit Amersfoort schreef een toegankelijk boek over de man die als schilder begon, maar als architect naam zou maken.
>
12 min
Wie vandaag instapt bij de Museumtramlijn Amsterdam, maakt niet alleen een tocht langs het Amsterdamse Bos, maar ook een reis door de geschiedenis. De typische lijnkleuren, rinkelende bellen en ouderwetse banken brengen een verdwenen tijdperk tot leven. Nostalgie ten top, zeker voor liefhebbers van spoorweghistorie.
> 4 min
Soms lijkt het alsof de wereld wordt gedomineerd door toxic mannen. Dit is echter geen modern verschijnsel. Voorbeelden van giftige mannelijkheid waren er al in de klassieke oudheid. De Romeinse dichter Ovidius (43 v. Chr.-17 n. Chr.) beschreef in zijn Metamorfosen de wandaden van zowel goden als mensen. Verraad, jaloezie, verkrachting en gedaanteverwisselingen komen in bijna elk verhaal voorbij. Het vijftiendelige Latijnse dichtwerk bleek een onuitputtelijke bron van inspiratie voor kunstenaars. Hoog tijd om een paar dramatische mythen en bijbehorende kunstwerken uit te lichten.
> 7 min
Als de dagen langer worden en de jonge bloemen hun kop boven het gras uitsteken, krijgt de wereld langzaam weer kleur. De geur van bloesem vult de lucht en overal hangt het gevoel van een nieuw begin. De lente heeft kunstenaars altijd al geïnspireerd. In deze vijf schilderijen zie je hoe zij het voorjaar vastlegden: soms uitbundig en vol leven, soms juist rustig en verstild — maar altijd even fris en kleurrijk.
> 4 min
In deze tijd van Facebook en WhatsApp kun je met één druk óp de knop foto’s en filmpjes sturen naar vrienden en familie, maar rond 1900 was de prentbriefkaart de meest geliefde manier om met hen te communiceren.
> 9 min
De Wieringermeer dankt zijn bestaan aan gemaal Lely. Al bijna honderd jaar zorgt dit bijzondere gebouw aan het IJsselmeer ervoor dat iedereen tussen Medemblik en Den Oever droge voeten houdt. Maar hoe kwam deze jonge polder eigenlijk tot stand? En welke functie heeft het gemaal vandaag de dag nog?
> 8 min
Aan de buitenkant lijkt het een gewone bakkerswinkel, maar achter de mooie gevel zit sinds 1982 museum ‘De Oude Bakkerij’. Bezoekers kunnen hier alles leren over de rijke geschiedenis van brood, koek, suiker, chocolade en banket. Niet alleen door te kijken, maar ook door te luisteren, voelen, ruiken en zelfs proeven. Oneindig Noord-Holland bracht een bezoek aan het lekkerste museum van Nederland.
> 9 min
In het Mauritshuis in Den Haag hangt het schilderij ‘Gezicht op Haarlem met bleekvelden op de voorgrond’ van de beroemde landschapschilder Jacob van Ruisdael (1628-1682). Het beeld dat wordt getoond is gemaakt vanuit het perspectief van Bloemendaal. Hij schilderde wel vijftien van dergelijke taferelen, die in verschillende grote musea in de wereld hangen. Ook andere schilders begonnen hem na te doen. Er werden zoveel van dezelfde afbeeldingen gemaakt dat ze een eigen soortnaam kregen, ‘Haarlempjes’. Het schilderij van Jacob van Ruisdael is een geromantiseerde weergave van de werkelijkheid, maar hoe zag de wereld achter die gedrapeerde lijnwaden er in die tijd werkelijk uit?
> 13 min
Wat betekende musicus Frieda Belinfante (1904-1995) voor haar tijdgenoten – en voor ons vandaag? Het antwoord hangt af van wie je het vraagt. Voor de één was zij een gevierd celliste en pionierende dirigent, voor de ander een moedige verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar ze was ook een rolmodel, als openlijk lesbische vrouw in een tijd waarin dat allerminst vanzelfsprekend was.
> 4 min
Diemen viert dit jaar het 800-jarig bestaan en is daarmee een halve eeuw ouder dan de hoofdstad. Samen met Taco ten Dam, actief binnen de Historische Kring Diemen, duiken we in de geschiedenis van een nog immer zelfstandige gemeente onder de rook van Amsterdam.
> 8 min
Voor de serie ‘Binnenkijker’ van Boerderijenstichting Noord-Holland gaat agrarisch erfgoed specialist Anna Groentjes op bezoek bij bijzondere stolpboerderijen. Trotse eigenaren vertellen haar alles over de geschiedenis en het interieur van de stolp. De interieurs verschillen nog meer van elkaar dan de buitenkanten. Bij woonboerderijen zien we de zoektocht naar het toepassen van nieuwe functies, op basis van de oorspronkelijke indeling. Deze keer reist Anna af naar een stolpboerderij in Hargergat.
> 3 min
Zo’n 200 kilometer schaatsen langs elf steden in Friesland met stadsrechten? Kinderspel. Het valt in het niet bij de allereerste langeafstandsschaatstocht ooit. De Noord-Hollandse Twaalfstedentocht werd slechts twee keer gereden, maar is legendarisch. En kwam, hoe kan het ook anders, langs Amsterdam.
> 6 min
Sinds 1 januari 2026 is Nederland zes musea rijker. Het gaat om museumhuizen van Hendrick de Keyser Monumenten, de grootste beheerder van monumentale panden in Nederland. Wieske Wijngaards, één van de twee directeuren, vertelt er graag over.
> 7 min
Is vrijplaats Ruigoord een ‘kosmisch lek’? Dreigt het te verzuipen? Of vegen bulldozers het dorpje van de kaart? De toekomst is onzeker. Dat het vroegere eilandje nog bestaat, is te danken aan krakers en kunstenaars. En vergeet de boze pastoor niet, die krakers de sleutel van zijn kerk gaf.
> 7 min
Negen maanden overwinteren op de Noordpool, daar moeten de meeste mensen niet aan denken. Het overkwam Willem Barentsz in 1596. Op zoek naar een noordelijke vaarroute richting China kwam zijn schip in het poolijs vast te zitten bij het Russische eiland Nova Zembla. De zeventien bemanningsleden hadden geen andere keus dan er hun kamp opslaan en wachten op redding.
> 6 min
Huis Bartolotti in Amsterdam is één van de pronkstukken van Hendrick de Keyser Monumenten. Dit opvallende dubbele woonhuis, uit het begin van de zeventiende eeuw, werd gebouwd door de rijke koopman Willem Bartolotti van den Heuvel (1560-1634). Het grachtenpand valt meteen op door zijn ligging in de ‘kleine bocht’ van de Herengracht. Door de eeuwen heen breidden voorname bewoners, waaronder walvisreder Jan van Tarelink (1723–1791), het huis verder uit. De weelderige kamers, zoals de rijk versierde zaal met mahoniehouten houtsnijwerk en plafondschilderingen, zijn nog altijd te bewonderen.
> 8 min
In Huis Sloëtjes vind je geen marmeren vloeren, gouden ornamenten en kostbare schilderijen. Eigenlijk is alles er doodgewoon. Maar dat maakt dit museumhuis van Hendrick de Keyser Monumenten juist zo bijzonder: het is een tijdcapsule naar het dagelijks leven in de jaren vijftig. Werkelijk alles is bewaard gebleven, van de trouwkleding tot de bonnetjes. Hierdoor is een bezoekje aan Hilversums nieuwste museum een feest der herkenning.
> 6 min
Bij het verdronken dorp Ethersheim groef men in 2023 profielsleuven in de dijk: doorsnedes dwars door de dijk heen. Dit had een bijzondere vondst tot gevolg: een middeleeuwse sluis. “Hét bewijs dat we al eeuwenlang inventief bezig zijn met waterbeheer,” aldus Jan-Willem Oudhof, die het archeologisch onderzoek leidt namens de Alliantie Markermeerdijken. In 2023 was echter al bekend dat dit slechts een deel van de sluis was. De rest zou onder de weg achter de dijk kunnen liggen, als er tenminste nog wat van overgebleven was. Dus toen de weg afgelopen zomer verplaatst werd, werd het spannend: ligt het er of ligt het er niet?
> 4 min
Tata Steel, het voormalige Hoogovens, is de trots van de IJmond, maar tevens één van de meest vervuilende bedrijven van Nederland. Fotograaf Harm van de Poel verdiepte zich in het staalbedrijf en het resultaat is in het Haarlemse Verwey Museum te zien.
> 8 min
Maria van Nesse (1588-1650) was een zelfstandige, ongehuwde vrouw in zeventiende-eeuws Alkmaar. Haar naam was bijna vergeten door de tand des tijds, totdat in 2019 haar unieke memorieboek werd teruggevonden in het Belgisch Rijksarchief. Dankzij haar nauwgezette aantekeningen behoort Maria nu tot een van de best gedocumenteerde personen van de zeventiende eeuw. In het kasboek beschreef ze niet alleen haar uitgaven, maar ook recepten, huishoudtips en andere aspecten van het dagelijks leven.
> 6 min
In de jaren zestig en zeventig trokken duizenden hippies oostwaarts. De een liet zich verleiden door de mystieke spiritualiteit van India, de ander door goedkope hasj uit Afghanistan. Maar allemaal waren ze op zoek naar avontuur en een uitvlucht uit de westerse consumptiemaatschappij. Zo groeide de Hippie Trail, van Amsterdam via Istanboel naar India, uit tot een mythische route die nog steeds tot de verbeelding spreekt.
> 6 min